साहित्य मेलामा नेपालको सार्वभौमिकता र राष्ट्रियता


देश कमजोर हुने र सार्वभौमिकता गुम्ने जनताले देश केहि गर्नै नसक्ने गरी कमजोर भयो भन्ने स्विकारेर आशा छोडिदिएपछि नै हो।

  • “हामी कति सार्वभौम” भन्ने शिर्षक रहेको एउटा कार्यक्रम देखेको थिएँ यसपटकको “एनसेल साहित्य मेलामा”। कार्यक्रमको उद्घाटकै दिन। नेपाल जतिसुकै कमजोर भएको किन नहोस्, देशभित्रबाट आफ्नै सार्वभौमिकतामाथी प्रश्न उठाएर कार्यक्रम गर्न लागेको देख्दा अचम्म लागेको थियो। बहस सबै कुराको हुनसक्छ र कार्यक्रमको नाम राख्ने आयोजकहरुको अधिकारमा कसैले प्रश्न गर्न सक्दैन। तथापि, नेपाल अब सार्वभौमिक देश होइन है भनेर यसलाई एउटा स्विकार्य अभिमत जस्तो बनाउने प्रयासको बारे चनाखो हुनैपर्छ। नेपालको सार्वजनिक वृत्तमा यस्ता केहि लेखक, स्तम्भकार, राजनीतिज्ञ र अन्य पात्रहरु छन्, जसले हाकाहाकी नेपालले केहिगरे पनि भारतको प्रभावबाट पर बस्न नसक्ने हुँदा बरु लम्पसार नै परे हुन्छ भन्ने तर्क गरिरहन्छन्। उनीहरुको उद्देश्य स्पष्ट छ: यस्तो सोच र बहस बारम्बार दोहोर्याएर नेपालीहरुमा रहेको अगाध देशप्रेम र आफ्नो देशको सार्वभौमिकताको भावनालाई विस्तारै कमजोर बनाउँदै जाने र नेपाल पुरै हारिसकेको पराधीन देश हो भन्ने सोच स्थापित गराउने। नेपाल अन्य देशको पुरै पराधीन भैसकेको छ भन्ने सोच आम नेपालीहरुको निम्ति अकल्पनीय छ, एक हिसाबले बर्जित छ। देश कमजोर बनाउन चाहने माथी उल्लेख गरेका जस्ता पात्रहरुको काम यहि बर्जित सोचलाई बिस्तारै स्विकार्य बनाउँदै जाने र देशभित्रका मानिसहरुको सो भावनालाई कमजोर बनाउनु हो।साहित्य मेलाका आयोजकहरुलाई आफुले प्रकाशित गरेको पुस्तक (प्रयोगशाला- सुधीर शर्मा) को बारेमा छलफल होस्, किताब अझ बिकोस् भन्ने लाग्नु स्वभाविकै हो। तर त्यसको निम्ति यस्तो शिर्षकको छलफल कार्यक्रम राख्नु खेदजनक छ। आयोजकहरुले पछि कार्यक्रमको नाम परिवर्तन गरेर “अन प्रयोगशाला” राखेछन्, त्यसको निम्ति उनीहरुलाई धन्यवाद। आगामी दिनहरुमा यस्ता गल्तिहरु नहुन् भन्ने कामना।
  • फेरी कुरा देशकै बारेमा र माथि उल्लेख गरेका पात्रहरुकै बारेमा। साहित्य मेलामा अर्को कार्यक्रम थियो, राष्ट्रियताको पुनर्परिभाषा बारे। यस कार्यक्रम र यसका सहभागीहरुका बारे भन्न सकिने धेरै कुरा भएपनि एकजनाले फेसबुकमा लेख्नुभएको यो स्टाटस नै काफि हुने हुँदा अरु कुरा थप्न आवश्यक ठानिँन :

मदनकृष्ण को जोक र विद्वानहरूको खोक, Ncell Lit Fest बाट:

हिजोको एउटा सेशनमा मदनकृष्णले नेपालमा नेपालीहरू भेटिन छाडेको (जातजाती मात्र भेटिन थालेको) बारे एक जोक सुनाए ।

त्यसपछिको अर्को सेशन चाही त्यही जोकको anti-climax बन्ने अपेक्षा गरिएको थियो (Theme थियो: नेपाली राष्ट्रीयताको पुनर्परिभाषा), तर सञ्चालक र तीन वक्ताहरू सबै झाडीमा लौरो हानेर बसिरहे, पोयो फुकाएनन् ।

समस्या के देखियो भने नेपाली राष्ट्रियताको पुनर्परिभाषा चिच्याई चिच्याई गरिरहेको मुल दस्तावेज (अन्तरिम सम्विधान २०६३ को धारा ३ र त्यसैको थप व्याख्या गरिएका धाराहरू २१, ३३घ, ३५.१०, ३५.१४, ६३.४, ६३.५ आदि) लाई acknowledge गर्न र credit दिन मञ्चका चारै पण्डितहरू अनिच्छुक देखिए । कारण बुझ्न कठिन छैन । कारण के हो भने यी विद्धानहरू नेपाली राष्ट्रीयताको पुनर्परिभाषाको ठेक्का र श्रेय उनीहरूकै लेखनीलाई भएको कुरा बुझियोस् भन्ने चाहन्थे । दुर्भाग्य, कसैले पनि बुझिदिएनन् 

______________________________________
अन्तरिम सम्विधान २०६३; धारा ३. राष्ट्र:
बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुधार्मिक, बहुसांस्कृतिक विशेषतायुक्त, समान आकांक्षा र नेपालको राष्ट्रिय स्वतन्त्रता, अखण्डता, राष्ट्रिय हित तथा समृद्धिप्रति आस्थावान् रही एकताको सूत्रमा आवद्ध सबै नेपाली जनता समष्टि रुपमा राष्ट्र हो ।

Interim Constitution 2007; Article 3. Nation:
Having multi-ethnic, multi-lingual, multi-religious, multi-cultural characteristics with common aspirations, and being committed to and united by a bond of allegiance to national independence, integrity, national interest and prosperity of Nepal, all the Nepali people collectively constitute the nation.
____________________________________

2 thoughts on “साहित्य मेलामा नेपालको सार्वभौमिकता र राष्ट्रियता

  1. In Nepal, ever mischievious deed could be tolerated except traitor. I also happened to read Prayogshala of Sudhir Sharma in which there is wide coverage of Maoist. I wonder why the Maoist, the stooge of Prachanda-Baburam want to merge Nepal into India. They are free to be Indian or any other foreign agent. Now this group is asking 2/3rd majority in the constitution assembly election by which it could be aimed to sale Nepal. One thing I ask the stooge of Prachand-Baburam that if they want to make constitution of Nepal they should not ask 2/3 rd majority for it becomes constitition of Maoist which Nepalese do not want in any circumstance. Nelson Mandela in South Africa urge people not to give absolute majority to ANS for he wanted to make constitution of SA not of ANC. Nepalese are wise enough and they do not want to be fooled by Maoist. One day it is almost sure to happn that this traitor group should be tried in Hague, the International Court of Justice for this stooge has done irreperabpe loss to Nepalese nationality. People should be beware of stooge of Prachanda-Baburam in the name of maoist or in any disguise as described by Saurav. Long live Nepal, long live Nepalese patrotism.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s